BG(Kitap yazısı)BG(el yazısı)TR okunuşuÖRNEK(bulgarca kelime, Türkçe okunuşu ve anlamı) Аа Аа[A] ̀ангел (angel) -melek; автога̀ра (avtogara) –otogar, terminal Бб Бб [B] баща̀ (başta) - baba Вв Вв [V влак (vlak) – tren; Гг Гг[G гора̀ (gora) – orman, ağaçlık Дд Дд[D докумѐнт (dokument)– belge, dökümen, evrak Ее Ее [E ѐ̀зеро (ezero) – göl; езѝк (ezik)–dil, lisan, ifade Жж Жж [J жена̀ (jena) –kadın, eş, evli kadın Зз Зз [Z за̀ла (zala) - salon Ии Ии [İ ѝзбор(izbor) – seçim; seçme, beğenme,tercih etme; идѐя (ideya) – ide, fikir, düşünce, görüş Йй Йй [Yo йога (yoga) - yoga; йод (yod) –iyod Кк Кк [K ка̀ктус (kaktus) - kaktüs Лл Лл [L ло̀гика (logika) - mantık Мм Мм [M морѐ (more) - deniz Нн Нн [N но̀жица (nojitsa) - makas Оо Оо [O о̀бласт (oblast) -vilayet, eyalet, il; bölge, saha, alan; очила̀ (oçila) -gözlük Пп Пп [P плѝк (plik) – zarf, kase kağıdı Рр Рр [R ракѝя (rakiya) - rakı Сс Сс [S студент (student) – üniversite öğrencisi Тт Тт [T теа̀тър (teatır) – tiyatro; Уу Уу [U у̀жас (ujas) - dehşet, korku, ürperti; учѝтел (uçitel) - öğretmen Фф Фф [F фармацѐфт (farmatseft) -eczacı Хх Хх [H ху̀мор (humor) – mizah, mizahi eser Цц Цц [Ts цвете (tsvete) – çiçek Чч Чч [Ç чадъ̀р (çadır) - şemsiye Шш Шш [Ş шокола̀д (şokolad) - çikolata Щщ Щщ [Şt щъ̀ркел (ştırkel) - leylek Ъъ Ъъ [I ъ̀гъл (ıgıl) – köşe; açı Ьь Ьь Bulgarca’da ermalık olarak adlandırılan bu harf, tek başına hiç bir ses ifade etmez. Bu harf hiç bir zaman tek başına kullanılmaz ve kelime başında bulunmaz. Şimdiki bulgarcada Ь harfinden sonra her zaman O harfi gelir. Yani “ьо” – okunuşu da “yo” olarakokunmaktadır. Örnek:фризьор(frizyor)– kuaför, шофьор(şofyor)– şoför; Юю Юю Yu юг (yug) - güney Яя Яя Ya я̀бълка (yabılka) - elma; язовѝр (yazovir) –baraj, su barajı
v Bulgar alfabesi 30 harften oluşmaktadır. * Bunlardan 6’sı sesli (а, е, и, о, у, ъ); * 2 harf - ne sesli ne de sessiz grubuna giren, tek başına ses özelliği olmayan ve sadece harf özelliği taşıyan, ancak hece oluşturan – я (ya) ve ю (yu); * 21 sessiz harften oluşmaktadır. * Ь harfi tek başına kullanılmadığından dolayı hiç bir gruba girmemektedir.
v Bulgarca, yazıldığı gibi okunmakta ve okunduğu gibi yazılmaktadır.
v Türkçe’de olan, ancak Bulgarca’da olmayan harfler vardır. Bunlar okunurken ses özelliğine göre farklı harflerle yazılmaktadır. Bu durum özellikle özel isimlerde en çok raslanmaktadır. Ö harfi – bulgarca’daki karşılığı Ю(yu) ve ЬО(yo) harfleridir. Örnek: Ömer – Юмер Gökan – Гьокан Bakırköy - Бакъркьой Üharfi – BG karşılığı Ю(yu)’dur. Örnek: gül – гюл Üsküdar - Юскюдар Ğ harfi – Bulgarca’da ğ karşılığında harf yoktur, bu sebepten dolayı, özel isimlerde ve aynı şekilde “ğ” harfinin olduğu kelimelerdeki “ğ” bulgarcada normal g (г)olarak okunmakta ve yazılmaktadır. Örnek: Tekirdağ– Текирдаг Tuğba - Тугба aramağan - армаган doğrama - дограма
* Aynı şekilde Bulgarca’da olupta Türkçe’de olmayan harfler vardır. Türkçe’deki okunuşları, iki haften oluşan ses ile gerçekleşmektedir.
BG TR okunuş Örnek Й kelimenin başında yo йогурт (yogurt) - yoğurt; йога (yoga) - yoga kelime ortasında y яйце (yaytse) - yumurta Ц tsца̀ревица (tsarevitsa) - mısır Щ şt ща̀стие (ştastie) – mutluluk, saadet, şans, kısmet Ь [ьо] yo треньо̀̀р(trenyor) – antrenör; Ю yu ютѝя (yutiya) - ütü Я ya я̀года (yagoda) - çilek
v Yukarıda BG Alfabesinde her harfin yanındaki örnek, bulgarca kelimelerde vurgunun nereye düştüğü gösterilmiştir. Aslında bulgarcada yazılı vurgu yoktur. Ancak bulgarca kelimelerinde vurgu güçlü şekilde hissedilmektedir. Ayrıca bulgarcada bazı kelimeler aynı şekilde yazılmakta, farklı anlamlara gelmekte ve kelimelerdeki vurgu farklı yerlere düşmektedir. Ör: таксѝ (taksi) – та̀кси(harçlar); въ̀лна (yün) – вълна̀(dalga).
SELAMLAŞMA/ TANIŞAM/ HİTAP ŞEKİLLERİ Bulgarca yazılış – Türkçe okunuş – Türkçe anlam
Здравей! (zdravey) - Merhaba Здравейте! (zdraveyte) – Merhabalar Здрасти! (zdrasti) Merhaba (cevap) Добър ден! (dobır den) İyi günler/ Tünaydın Добро утро! (dobro utro) Günaydın Добър вечер! (dobyr veçer) İyi akşamlar Как се казваш? (kak se kazvaş) Adın nedir? Как се казвате? (kak se kazvate) Adınız nedir? Аз се казвам ......(az se kazvam ....) Benim adım ... Аз съм Ахмет (az sım Ahmet) Ben Ahmet А Вие? (a vie) Ya Siz? Приятно ми е! (priyatno mi e) Memnun oldum! Откъде сте? (Ot kıde ste) Neredensiniz?/ Nerelisiniz? Откъде си? (ot kıde si) Neredensin?/ Nerelisin? От къде е? (ot kıde e) O nereden?/ O nereli? Аз съм от Истанбул. (az sım ot İstanbul) Ben İstanbuldanım./ İstanbulluyum. Той кое е? (toy koy e) O kim? (erkekler için) Тя коя е? (tya koya e) O kim? (bayanlar için) Аз съм студент. (az sım student) Ben üniversite öğrencisiyim. Той е студент. (toy e student) O üniversite öğrencisi (erkekler için) Тя е студентка. (tya e studentka) O üniversite öğrencisi (bayanlar için) Как си? (kak si) Nasılsın? Как сте? (kak ste) Nasılsınız? Благодаря добре (blagodarya dobre) Teşekkür ederim iyim. А ти как си? (a ti kak si) Ya sedn nasılsın Добре. (dobre) İyim Тя как е? (tya kak e) (bayanlar için) O nasıl? Зле (zle) Kötü Болна е (bolna e) (bayanlar için) Hasta Болен е (bolen e) (erkekler için) Hasta
Господин ....(gospodin) Bay ......,/ ........ Bey, Госпожа .... (gospoja) ..... Hanım,/ Bayan ...... Госпожицa ..(gospojitsa) Bayan ... /..... Küçük Hanım, Господине, ...(gospodine) Bayım, ... Госпожо, ... (gospojo) Bayan, .... Госпожице, ..(gospojitse) Bayan, .... Господа, .... (gospoda) Baylar, ... Дами и Господа, ...(dami i gospoda) Bayan ve Baylar, ....
* Yine Türkçe gramerinde olmayan bir özelik – ancak Bulgarca’da çok önemli yeri olan yardımcı fiiler dir. Bu fiilerde en sık kullanılan da СЪМfiilidir.
СЪМ yardımcı fiilinin şimdiki zaman çekimi
Аз съм– Ben Benim Ние сме – Bizim, biz Ти си - Sen Senin Вие сте– Sizin, siz Тя (tya) (dişi) Той (toy) (erkek) }e } - O Те са - Onlar То (to)(hayvan ve cansız varlık)
Örnekler: Аз съм Орхан Ben Orhan Ти си от ТурцияSen Türkiye’den sin Тя е студенткаO üniversite öğrencisi (dişi) Той е преподавателO öğretmen (erkek) Ние сме приятелиBiz arkadaşız Вие сте туристиSiz turist siniz Те са семействоOnlar aile
*Лични местоймения Kişi zamirleri
Аз Ben Ние Biz Ти Sen Вие Siz Той(erkek) } O Те Onlar Тя(dişi)
Konu ZeuS tarafından (11-04-2008 Saat 10:22 PM ) değiştirilmiştir..