Kadriye Latifova Rodopların Bülbülü 80 Yaşında

[ZeuS]

Bulgaristan’in yakin tarihinde belki de en guzide ve hatiralardan silenmeyen nadide seslerinden biri o. Rodoplarin bulbulu tabiriyle un salan 50’li yillarin turku sultani Kadriye Latifova bugun sag olsaydi 80 yasini tamamlayacakti. Belki de o bulbul gibi sesiyle yine insanlari toplayacakti etrafina. Aslinda bugun de insanlar radyonun sesini acarken “Kadriye ablamizi bir duyalim” nidasiyla radyoya kulak veriyor . Yillar sonra bile gonullere insirah veren onun yanik turkulerini dinlemek yorgunlugu atiyor insandan. Dag tas asarak her koy meydanina ulasmaya calisan o kisiyi unutmak elbette mumkun degil. Bu yuzden Kircali’de onun anisina Sanatlar Haftasi ilan edildi ve bircok etkinlik duzenlendi.

Kadriye Latifova anitla olumsuzlestirildi

Sanatcinin dogumunun 80. ve isminin verildigi Kircali Devlet Muzikal – Dram Tiyatrosunun kurulusunun 5. yili munasebetiyle bir dizi etkinlik gerceklestirildi. Ilk olarak Rumeli Halk turkulerinin usta sanatcisi Kadriye Latifova’nin heykelinin acilisi yapildi. Prof. Dr. Krum Damyanov tarafindan yapilan heykelin acilisina basta sanatcinin oglu unlu heykeltras Vejdi Rasidov, Kircali Valisi Angel Kocamanov, Kircali Belediye Baskani Hasan Aziz, Turkiye’nin Plovdiv Baskonsolosu Umit Yalcin, cevre belediyelerin temsilcileri ve vatandaslar katildi. Acilista bir konusma yapan Belediye Baskani Hasan Aziz , ‘Sevgi ve hosgorunun merkezi Kircali’de boyle bir heykeli acmaktan dolayi cok mutluyum. Cunku biz Kircali’ye ve kulturumuze hizmet etmis insanlari unutmuyoruz ve unutmayacagiz.” dedi. Acilistan once. Plovdiv Baskonsolosu Umit Yalcin, Omer Lutfi Kultur Dernegine 30 takim folklor kiyafeti hediye etti.

Evi muze olabilir

Vaya Produksiyon Evi Muduru Mariya Damyanova, “Kadriye’nin tiyatrosu geliyor” adli belgeselin cekimleri esnasinda eskiden Kadriye’nin yasadigi evin bir muze haline getirilme teklifinin gorusulebilecegini aktardi. Damyanova ‘Bildigim kadariyla o tarafta insanlar oldukten sonra yakinlarinin onun esyalarini alma adeti varmis. Vejdi Rasidov mesela annesinin ayakkabilarini muhafaza ediyor. Kadriye Latifova’nin baska degerli esyalariyla birlikte, resim ve hatiralari bunlarla birlikte bir yere topanabilir. Boylece gonullerde yasayan unlu sanatcinin hayati ve anisi gelecek nesillere aktarilabilir.’ diye konustu.

Vejdi Rasidov: “Beni koruyor”

Kadriye Latifova’nin ilk kaydettigi turkulerden biri olan “Lambada sisesiz yanmaz mi” parcasi ile baslayan belgesel unlu heykeltras Vejdi Rasidov’un annesi hakkinda soyledigi sozlerle devam ediyor. Rasidov kendisi icin “Beni devamli korudugunu hissediyorum.” cumlesini kullanirken hatiralarini canlandiriyor. Rasidov, “Bir zamanlar insanlarda para ne gezer. Tiyatroya ve annemi gormek icin insanlar bilet alabilmek icin kabak getiriyorlardi.” dedi.

“Kadriye’nin tiyatrosu geliyor”

Kadriye Latifova’nin dogum gunu olan 30 Mayis’ta kendisini anlatan “Kadriye’nin tiyatrosu geliyor” adli belgeselin galasi yapildi. Belgeseli hazirlayan Vaya Produksiyon Evi Muduru Mariya Damyanova fikrin ortaya cikisini Zaman’a anlatti. Kendisinin Krumovgrad dogumlu oldugu icin kucuk yasta Turk sanatcinin ismini duydugunu ve saygiyla andigini soyledi. Yildonumu dolayisiyla da su ana kadar yapilmayan bir belgesel hazirlama niyetine girmelerine ragmen, yapim asamasinin kolay olmadigina deginen Damyanova, en buyuk sorunun finansman kisminin teskil ettigini vurguladi. Belgeseli meydana getirmek icin sanatcinin dogum yeri olan Golemantsi koyundeki yakinlari ve Kircali’deki eski sahne arkadaslari ile gorustuklerini belirten produksuyoncu, devlet arsivlerini arastirdiklarini ve kutuphanelerdeki eski gazete yayinlarini tek tek incelediklerini anlatti. Latifova’nin oglu Vejdi Rasidov’un Turkiye’deki teyzesinden getirdigi 53 eski fotografi da belgesel esnasinda kullandiklarini belirten yapimci, Kadriye Latifova hakkinda da “Eskiden insanlar tiyatro geliyor demezlermis. Onlar Kadriye tiyatro ile geliyor diyorlarmis” sozlerine yer verdi. Belgeselin Bulgaristan’daki bazi sehirlerde gosterime girmesi planlaniyor. Yapimcilar Turk devlet televizyonu TRT ile de anlastiklarini ve belgeseli altyazili olarak Turkiye’de de medya araciligi ile gosterilecegini bildirdi. Ulke genelinde belgesel yapimi icin sadece 3 firmanin sponsorluk yaptiklarini aktaran yapimci “Eger gec de olsa finsanman bulunursa belgeselin daha genis bir varyantini hazirlamak istiyoruz” ifadelerine yer verdi.

Kadriye Latifova kimdir?

Unlu turkucu ve sanatci 30 Mayis 1928 yilinda Haskovo’ya bagli Golemantsi koyunde dogdu. Yildizi 1953’de Haskovo’daki Turk tiyatrosuna girdikten sonra parlayan genc kiz, ilk ulusal captaki halk turkuleri yarismasinda birinci olur. Genc yasta Latif Rasidov ile evlenen Kadriye’nin, Vejdi ve Rujdi adinda iki oglu dunyaya gelir. Daha sonra bircok yerde guzel sesi ile seyircileri buyuleyen Kadrie Latifova, kisa zamanda halkin sevgisini kazanir. Kuzey ve Guney Bulgaristan’dan herkes tarafindan ilgiyle dinlenen ve ‘Rodoplarin bulbulu’ olarak adlandirilan ses sanatcisinin, kisa hayati boyunca 500’e yakin halk sarkisi seslendirdigi ve radyoda da 200’e yakin parca kayit ettigi biliniyor. Kadriye Latifova’nin unu uluslararasi capta da biliniyor. Bir gun Turkiye’nin gelmis gecmis en buyuk seslerinden olan Zeki Muren’e Balkanlarda unlu bir turkucu adi soylemesini rica etmisler. O da, Kadriye demis. O sadece sesi ile degil arkadaslari arasinda gosterdigi insanlik ve anlayisi ile gonulleri kazandi. 1962 yilinda hayatin baharinda bir trafik kazasinda bu dunyaya gozlerini yuman Kadriye Latifova, binlerce kisi tarafindan soylenen turkuleri ile hala unutulmadigini gosteriyor.


02.06.2008
Beynur Suleyman, Omer Alkac Kircali
05.06.2008